AT GÖZLÜĞÜYLE SİYASET
Bir siyasi partinin gücü, yalnızca sandıktan çıkan rakamlarla ölçülmez. O rakamlara duyulan güven, sonucun nasıl elde edildiği ve sorulara nasıl cevap verildiği de en az sonuç kadar önemlidir. Çünkü sandık bir sıralama yapar; o sıralamanın ortak bir irade olarak kabul görmesini sağlayan şey ise adalete duyulan inançtır.
UBP’nin milletvekili aday belirleme ve sıralama seçimine ilişkin tartışmalara da bu açıdan bakmak gerekiyor. Ortada itirazlar ve şaibe iddiaları varsa, bunları açıklığa kavuşturmanın yolu bellidir: Süreci incelemek, soruları cevaplamak ve denetlenebilir bilgileri ortaya koymak.
Bir iddianın dile getirilmesi, onun doğru olduğunu kanıtlamaz. Ancak henüz kanıtlanmamış olması da o iddiayı peşinen yok saymanın gerekçesi olamaz. Sorumluluk sahibi bir yönetimden beklenen, bu ayrımı gözeterek hareket etmesidir.
Tam da burada “at gözlüğüyle bakmak” deyimi anlam kazanıyor.
At gözlüğü, görüş alanını daraltır. Siyasette de yalnızca görmek istediğine odaklanan bir anlayış, çevresinde oluşan rahatsızlığı fark edemez. Önündeki takvime bakar, üyelerin yüzündeki tereddüdü kaçırır. Sonuç listesini görür, o listeye yöneltilen soruları duymak istemez.
Oysa bir sürecin tamamlanmış olması, bütün soru işaretlerinin giderildiği anlamına gelmez.
“Seçim bitti, önümüze bakalım” demek kolaydır. Fakat insanların zihninde cevap bekleyen sorular varsa, önünüze bakarken o soruları da beraberinizde taşırsınız. Üzeri kapatılan bir tartışma, kendiliğinden ortadan kalkmaz. Bir sonraki toplantıda, bir sonraki adaylıkta, bir sonraki sandıkta yeniden karşınıza çıkar.
Üstelik meseleye yalnızca yönetim açısından bakmak da eksik olur. Parti içindeki grupların ve adayları destekleyen çevrelerin de aynı sorumluluğu taşıması gerekir. Kendi desteklediği isim üst sıralardaysa her şeyi kusursuz, geride kaldıysa her şeyi şaibeli sayan bir yaklaşım, tutarlı bir demokrasi anlayışı değildir.
Şeffaflık talebinin değeri, kişinin kendi sonucuna göre değişmemelidir. Bugün kazananın da yarın kaybedenin de güvenebileceği bir düzen kurulmak isteniyorsa, herkes aynı ölçüyü savunabilmelidir.
Bir partiye aidiyet duymak, gerektiğinde soru sormayı da içerir. Emek verdiği kurumun güven kaybetmesini istemeyen bir üyenin açıklama talep etmesi son derece doğaldır. Böyle bir talebi hemen kişisel hesaplara veya kırgınlıklara bağlamak, söylenenin içeriğini değerlendirmeyi engeller.
Elbette her itiraz haklı çıkmayabilir. Her kuşkunun arkasından bir usulsüzlük çıkması da beklenemez. Zaten incelemenin amacı, haklı olanla olmayanı ayırmaktır. Bunun yapılabilmesi için de itirazın dinlenmesi ve cevabın somut verilere dayanması gerekir.
UBP’nin önündeki asıl mesele, tartışmaları ne kadar çabuk gündemden düşüreceği değil, üyelerinin güvenini nasıl koruyacağıdır. Bu güven, sert açıklamalarla ya da birlik çağrılarının tekrarıyla tek başına sağlanamaz. İnsanlar, sorularının ciddiye alındığını ve kuralların herkese aynı biçimde uygulandığını görmek ister.
At gözlüğünü çıkarmak, rahatsız edici ihtimallere de bakabilme cesaretidir. Hata varsa düzeltmek, iddia dayanaksızsa bunu açıkça göstermek ve her iki durumda da üyeye hesap verebilmektir.
Çünkü bir sonraki seçime hazırlanırken geride bırakılabilecek en ağır yük, kaybedilmiş bir sıra değil; cevapsız bırakılmış bir sorudur.